على بن حسين واعظ كاشفى
مقدمه مصحح 24
رشحات عين الحيات ( فارسي )
مراكز علم و ادب شمرده مىشود ، دوره نسبتا طولانى سلطنت سلطان حسين ميرزا كه خوشبختانه همواره قرين ثبات و آرامش نيز بود در واقع عصر طلائى بايسنقر ميرزا را در شعر و هنر زنده كرد وجود اين پادشاه شاعرپيشه و خوشذوق و هنردوست كه همواره در رعايت احترام و تبجيل ارباب فضل و ادب اهتمام مىنمود و با پرداخت دستمزدهاى كرامند و صلات فراوان پيوسته هنرمندان را در حسن انجام كار تشويق و ترغيب مىكرد موجب شد كه مخصوصا هنرهاى زيبا و صنايع ظريفه در اين دوره بسيار پيشرفت كند و در نتيجه آثارى در نقاشى و خوشنويسى و تذهيب و صحافى و معمارى و كاشىكارى پديد آيد كه در رديف بهترين و گرانبهاترين آثارى است كه هنرمندان ايرانى تا آن زمان پديد آورده بودند و مىتوان گفت آثار گرانبها و نادر لوجودى كه از صنايع ظريفه در دوره صفويه و بعد از آن بوجود آمد در حقيقت دنباله و مكمل آثار اين عصر و بطور كلى از آثار عصر تيمورى است زيرا استادان و هنرمندان چيرهدست دربار صفويه در تبريز و در قزوين در غالب فنون از نقاشى و مينياتورى و خوشنويسى و تذهيب و جز آن ، همان شاگردانى بودهاند كه از مكتب فاخر و پرثمر دربار هرات بيرون آمده بودند . ولى چنان كه اشاره شد ، اين دوران طلائى هرات ديرى نپائيد و با مرگ سلطان حسين ميرزا بايقرا كه در سال 911 هجرى اتفاق افتاد رونق و جلاء و شكوهمندى خود را از دست داد زيرا جانشينان بايقرا آنچنان مردان لايقى نبودند كه بتوانند در قبال سيل بنيانكن هجوم ازبكان پايدارى كنند . محمد خان شيبانى ، خان اوزبك كه سراسر تركستان و ماوراءالنّهر را قبضه كرده و منتهز فرصت براى تصرف خراسان بود ، بعد از مرگ سلطان حسين ميرزا از ضعف جانشينان او استفاده كرد و حملات خويش را به اين طرف جيحون تشديد نمود و در مدتى كمتر از